Zmiany w systemie emerytalnym – co musisz wiedzieć przed 65 rokiem życia

Jak wygląda obecny wiek emerytalny w Polsce?

Obecnie w Polsce wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn. Zmiany wprowadzone od 1 października 2026 roku ustaliły te granice, które są punktem odniesienia dla dalszych przeliczeń i świadczeń emerytalnych. Warto zwrócić uwagę, że mężczyźni nie mają okresu przejściowego, natomiast kobiety, które przeszły na emeryturę w wieku 60 lat, korzystają z tzw. emerytury okresowej, która po osiągnięciu 65. roku życia jest przeliczana na emeryturę dożywotnią.

Co to jest emerytura okresowa i emerytura dożywotnia?

Emerytura okresowa to świadczenie wypłacane kobietom między 60. a 65. rokiem życia, które mają środki zgromadzone w Otwartym Funduszu Emerytalnym (OFE) lub na subkoncie w ZUS. W tym okresie emerytura jest liczona na podstawie kapitału podzielonego na przewidywany czas trwania życia, co oznacza, że świadczenie jest niższe, ponieważ środki rozkładane są na więcej miesięcy.

Po ukończeniu 65 lat następuje przeliczenie kapitału i przejście na emeryturę dożywotnią. W tym procesie ZUS ponownie przelicza zgromadzone środki, uwzględniając dodatkowe składki z ewentualnej pracy po 60. roku życia, i wypłaca świadczenie bez pomniejszania o wcześniejsze wypłaty. Dzięki temu wysokość emerytury może wzrosnąć nawet o 50% w stosunku do wcześniejszego świadczenia.

Jakie korzyści niesie przeliczenie emerytury po 65. roku życia?

Przeliczenie emerytury po ukończeniu 65 lat jest szczególnie korzystne dla kobiet urodzonych po 1948 roku, które przeszły na świadczenie w wieku 60 lat i miały środki w OFE lub na subkoncie. Średni wzrost emerytury po przeliczeniu przekracza 50%, co oznacza znaczące zwiększenie miesięcznych świadczeń bez konieczności oddawania już wypłaconych kwot.

Dodatkowo, osoby, które kontynuowały pracę po przejściu na emeryturę okresową, mogą liczyć na jeszcze wyższe świadczenia. Składki odprowadzane po 60. roku życia są uwzględniane przy ponownym przeliczeniu, co motywuje do dłuższej aktywności zawodowej i poprawia sytuację finansową w wieku emerytalnym.

Jak przebiega proces przeliczenia emerytury?

Przeliczenie emerytury może odbywać się automatycznie z urzędu lub na wniosek emerytki. Wnioskując o przeliczenie, należy dostarczyć dokumenty takie jak dowód osobisty oraz historię zatrudnienia i odprowadzonych składek. Ważne jest, aby złożyć wniosek przed końcem kolejnego miesiąca po dniu 65. urodzin, ponieważ data ta decyduje o zastosowaniu właściwej tabeli średniego dalszego trwania życia, która wpływa na wysokość świadczenia.

Przeliczenie uwzględnia kapitał zgromadzony w I filarze (FUS) oraz II filarze (OFE/subkonto). Po 65. roku życia następuje połączenie tych składników i obliczenie emerytury powszechnej, która jest wypłacana dożywotnio.

Dlaczego warto pracować po przejściu na emeryturę okresową?

Praca po przejściu na emeryturę okresową ma bezpośredni wpływ na wysokość przyszłej emerytury dożywotniej. Każda odprowadzona składka po 60. roku życia jest doliczana do kapitału, który po 65. roku zostanie przeliczony na świadczenie. Oznacza to, że kontynuowanie aktywności zawodowej pozwala zwiększyć podstawę wymiaru emerytury i otrzymać wyższe świadczenie.

Nowe zasady przeliczania emerytur dla pracujących emerytów motywują do dłuższej aktywności na rynku pracy, co jest korzystne zarówno dla samych emerytów, jak i systemu emerytalnego. W praktyce oznacza to, że im dłużej pracujesz i odprowadzasz składki, tym wyższa będzie Twoja emerytura po 65. roku życia.

Jak planować wniosek o przeliczenie emerytury, aby maksymalizować świadczenia?

Data złożenia wniosku o przeliczenie emerytury jest kluczowa, ponieważ decyduje o zastosowaniu tabeli średniego dalszego trwania życia, która wpływa na wysokość świadczenia. Przykładowo, jeśli Pan Adrian ukończył 65 lat 15 maja 2026 roku i złoży wniosek przed 15 czerwca 2026 roku, zostanie zastosowana tabela dla wieku 65 lat. Natomiast wniosek złożony po tej dacie będzie rozpatrywany według tabeli dla wieku 65 lat i 1 miesiąca, co może nieco obniżyć miesięczne świadczenie.

Dlatego warto przygotować się wcześniej i złożyć wniosek w odpowiednim terminie. Dobrą praktyką jest zebranie niezbędnych dokumentów oraz konsultacja z doradcą emerytalnym, aby mieć pewność, że przeliczenie zostanie przeprowadzone w najbardziej korzystny sposób.